Yaşlanma ve Deri

Yaşlanma ve Deri

Bedenimizde yaşla ortaya çıkan değişiklikler içinde en erken göze çarpanlar deride oluşan belirtilerdir. Kırışıklıklar ve deri sarkmaları yanında saçların beyazlaması yaşlanmanın en erken görünür belirtilerindendir.

Derinin yaşlanmasında birçok faktör etkilidir:

  • Kalıtımsal faktörler : Kronolojik yaşlanma herkeste aynı hızda olmadığından kişi yaşından genç veya olgun görülebilir.
  • Yaşam tarzımıza bağlı faktörler : Güneşlenme, sigara, alkol, v.b.
  • Beslenme alışkanlıklarımız : Yaşlanma sürecini iyi etkileyen besinleri tüketmek veya ihmal etmek,
  • Hormonal faktörler : Menopozla başlayan östrojen eksikliği cildimizi etkiler.

Yaşlanma sürecinde derimizde ortaya çıkan değişiklikler;

  • Derinin tüm katmanları etkilenir.
  • Epidermis incelir ve hücre yenilenme hızı azalır. Buna karşın epidermisin en dış tabakası olan boynuzsu tabakanın kalınlığı artar. Deri daha kaba kalın ve kuru bir görünüm kazanır.
  • Dermis kalınlığı her on yılda bir yaklaşık % 6 kadar incelir. Derinin destek dokusu olan kollajen ve elsatin lifler parçalanır , bozulur. Deri esnekliğini, yumuşaklığını kaybeder. Kırışıklıklar ve kıvrımlar ortaya çıkar.
  • Kollagen ve elastin lifleri içeren destek madde kısmı yoğunluğunu kaybeder, gevşer. Bunun neticesinde deri en küçükdış tepkiye dahi daha dayanıksız hale gelir.
  • Cildin rengini oluşturan melanosit hücrelerin sayısı azalır; her on yılda bir yaklaşık % 10 luk bir azalma olduğu söylenebilir. Fakat kalan melanositlerin çapları genişler. Netice olarak yaşlanan cilt daha ince, daha soluk/şeffaf görünür ama güneşe açık bölgelerde kahverengi lekeler ortaya çıkar; bunlara güneş lekeleri, karaciğer lekeleri veya lentigo gibi değişik isimler verilmiştir. Yer yer konfeti gibi dağınık küçük kahverengi lekeler veya deri yüzeyinde soluk beyaz alanlar şeklinde lekeler de görülebilir.
  • Derinin kan damarları daha geçirgen hale geldiğinden kolayca zedelenebilirler ve küçük travmalarla dahi morarmalar, deri altı kanamalar, anjiomlar ve benzeri damar oluşumları gelişebilir.
  • Ter bezlerinin volüm ve yoğunluğu azalır, daha az ter üretirler. Ter vücudun ısı regülasyonunda rol oynadığından derinin dış ortama uygun ısısını sağlamak daha güçleşir, güneşe bağlı yan etkiler daha kolay ortaya çıkabilir.
  • Yağ bezlerinde de benzer değişiklikler olur. Sebum üretimi azalır. Bu etki erkeklerde daha az olup ileri yaşlara kadar belirgin olmazken kadında menopozdan sonra etkisi tedricen görülür. Derinin neminin korunamaması kuru kaşıntılı deri sorununa yol açar. Buna karşın bazı bölgelerde, örneğin yüz bölgesinde bazı yağ bezlerinde büyüme meyli küçük yağ bezi tümörlerinin oluşumuna neden olabilir.
  • Et benleri, siğiller, seboreik keratoz benzeri oluşumlar da yaşla artabilir.