Vitiligo

Vitiligo

Vitiligo derinin bazı alanlarında pigmentini kaybetmesiyle ortaya çıkan beyaz lekelerle karakterize hastalığa verilen addır.

Nedeni belli değildir ancak derinin rengini veren melanin pigmentini üreten melanosit hücrelerine karşı bir oto-immün mekanizmanın etkin olduğu, bu hasar sonucu geliştiği hipotezi mevcuttur.

Genellikle yaşamın herhangi bir döneminde başlayabilir. Kalıtımsal özelliği net olmamakla birlikte vakaların 1/3ünün ailesinde vitiligo veya oto-immün mekanizma ile gelişen diğer hastalıkların öyküsü bulunur.

Hastalık yavaş seyirli olsa da zamanla yayılma gösterebilir; deride, kıl foliküllerini etkilemesiyle alanın içindeki kıllarda beyazlama, mukozalarda pigment kaybı ile beyaz lekelerin alanı genişleyebilir. Bazı hastalarda pigment tedavi ile veya kendiliğinden düzelse de alevlenmelerle devam edebilir.

Hayatı tehdit eden bir hastalık olmamakla beraber ortaya çıkardığı psiko-sosyal etkiler nedeniyle dermatoloji polikliniklerine sıkça başvurma nedenlerinden biridir.

Vakaların çoğunda tanı kolaydır ve klinik gözlemle konur. Nadiren biyopsi ihtiyacı doğurur. Ancak vitiligonun çoğunlukla oto-immün bir mekanizma ile tetiklendiği bilgisi hekimi özellikle tiroid hastalığı açısından kontrole, hem tiroid fonksiyon testlerini hem de peroksidazlar dahil antitiroid antikorlarını istemeye ve diğer oto-immün hastalıkları da sorgulamaya yönlendirir.

Hastalığın seyri kişiden kişiye değişeceği için önceden gelişimle ilgili kesin konuşmak mümkün değildir. Son yıllarda elde edilen tüm verilere rağmen vitiligo hâlâ gizini koruyan, hem hasta hem hekim için zor bir problem olmaya devam etmektedir.

Genel hatlarıyla tedavi seçenekleri şu şekildedir;

  • Vitiligo eğer geniş alanları ve dışarıdan görülebilecek alanları tutmuşsa hem ortaya çıkardığı estetik kaygı nedeniyle hem de pigmentini kaybeden derinin fotoduyarlılık artışı nedeniyle tedavi edilmeye çalışılır.
  • Tedavi beyaz alanların repigmentasyonunu sağlayarak normal çevre doku ile renk farkını azaltıp yok etmeye veya vitiligo alanları çok genişlemişse kalan kısıtlı normal pigmentli deriyi depigmente etmeye çalışır.
  • Tedavi seyrinde düzgün yeterli bir güneşten koruma ile beyaz lekelerin fotoduyarlılığını azaltmaya çalışır.

Son yıllarda yapılan bazı yayınlarda bazı tedavilerin kesin çözüm olduğu ve tekrarı engellediği söylense de henüz bu konuda yeterli kanıt yoktur.